​سرطان پروستات (Prostate Cancer)

سرطان پروستات بیماری شایع در بین مردان است که معمولاً در میان‌سالی یا بعد آن بروز می‌کند. در این بیماری، برخی از سلول‌ها در پروستات از حالت طبیعی خارج شده و بدون کنترل و نوبت شروع به تقسیم و رشد کرده و تومور ایجاد می‌کنند.

​پروستات عضوی از دستگاه تناسلی مردانه بوده که به‌اندازه‌ی یک گردوی کوچک در ابتدای مجرای ادراری در لگن قرار گرفته است. در تقسیم‌بندی غدد بدن به درون‌ریز و برون‌ریز، پروستات به‌دلیل اینکه مواد ترشحی آن از راه مجاری به بیرون از بدن ریخته جز غدد برون‌ریز طبقه‌بندی می‌شود. غده‌ی پروستات در موقع انزال منقبض شده و ماده‌ی شیری‌رنگ قلیایی حاوی کلسیم، یون سیترات، یون فسفات، آلبومین، ویتامین C، آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA) و یک پروفیبرینولیزین به منی اضافه می‌کند. حالت ژلاتینی منی به‌دلیل وجود همین ماده است. این مایع یک‌سوم مایع منی را تشکیل داده و به‌همراه اسپرم در کیسه‌های منی ذخیره می‌شود. نقش این مایع حمل و تغذیه‌ی اسپر‌م‌هاست. حالت قلیایی این مایع، از اسپرم‌ها در محیط اسیدی واژن محافظت می‌کند.

غده‌ی پروستات همانند دیگر اجزای بدن ممکن است سرطانی شود. در اغلب مواقع رشد سرطان‌ پروستات آرام بوده اما گاهی هم رشد به‌نسبت سریعی دارد. سلول‌های سرطانی ممکن است از پروستات گسترش یافته و به دیگر بخش‌های بدن به‌ویژه استخوان‌ها و گره‌های لنفاوی برسند.

علائم بالینی سرطان پروستات

سرطان پروستات ممکن است در آغاز بدون علامت باشد ولی در مراحل پیشرفته‌تر مشکلاتی را برای فرد ایجاد می‌کند. برخی از علائم عبارتند از:

• تکرر ادرار
• دشواری در تخلیه‌ی ادرار یا عدم توانایی در ادرار کردن
• جریان ضعیف و منقطع ادرار
• بی‌اختیاری ادراری
• وجود خون در ادرار
• انزال همراه با درد
• درد مداوم بخش پایین کمر و ناتوانی جنسی
• استخوان درد مداوم

​ابتلا به سایر مشکلات دستگاه تناسلی نیز ممکن است با این علائم همراه باشد و ابتلا به یک یا چند مورد از این نشانه‌ها یا علائم نشان‌دهنده‌ی ابتلا به سرطان نیست.

عوامل خطرساز در ابتلا به سرطان پروستات

هر عاملی که احتمال ابتلای فرد به یک بیماری را افزایش دهد، عامل خطرساز نامیده می‌شود. داشتن این عوامل خطرساز لزوماً به این معنا نیست که شما به سرطان مبتلا خواهید شد؛ همان‌طور که نداشتن هیچ یک از این عوامل آسیب‌رسان دال بر بیمار نشدن شما نخواهد بود. برخی عوامل که خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می‌دهند عبارتند از:

• وراثت: سابقه‌ی ابتلا به سرطان پروستات در اعضای نزدیك و درجه‌ی اول خانواده از جمله پدر و برادر احتمال ابتلا به آن را افزایش می‌دهد. عوامل ارثی در حدود 10 درصد از موارد سرطان پروستات را شامل شده و معمولاً با شروع زودرس آن همراه هستند. به حالتی که سرطان در خانواده شیوع داشته باشد، سرطان پروستات خانوادگی گفته می‌شود.
• سن: سن بالا یكی از عوامل خطرساز در ابتلا به سرطان پروستات است. از هر هفت مرد با سن بالای 65 سال یك مرد به این سرطان مبتلا می‌شود.
• هورمون: هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) و تستوسترون، نقش مهمی در رشد و گسترش سلو‌ل‌های سرطانی پروستات ایفا می‌کنند. هورمون‌های مردانه از بیضه‌‌ها و غدد فوق كلیه ترشح می‌شوند. این سرطان در مردانی كه پیش از بلوغ بیضه‌ها‌ی آن‌ها برداشته شده دیده نشده است. این امر بر نقش هورمون‌های مردانه در ایجاد این سرطان دلالت دارد.
• نژاد: این سرطان در سیاه‌پوستان آمریكا بیشتر از هر نژاد دیگری دیده می‌شود. دقیقاً مشخص نیست كه علت این تفاوت‌های نژادی به عوامل ژنتیكی مربوط است یا محیطی و یا تركیبی از این دو! شیوع سرطان‌های تصادفی پروستات در همه‌ی نژادها برابر است. افرادی كه از نواحی كم‌خطر به نواحی پرخطر مهاجرت می‌کنند، همچنان احتمال ابتلای آن‌ها كم‌تر اما در نسل بعدی خطر بیماری در حد متوسط خواهد بود.
• رژیم غذایی: حدود یك‌سوم افراد مبتلا به سرطان پروستات را مردان چاق تشكیل داده و در بیشتر موارد بیماری آنان در مراحل پیشرفته مشخص شده و به همین دلیل بیشترین قربانیان این بیماری خواهند بود. استفاده‌ی بیش از حد از چربی‌های جانوری موجب افزایش خطر ابتلا به این بیماری خواهد شد. مصرف سبزی‌ و میوه‌ در پیشگیری از بروز سرطان مؤثر خواهد بود. گوشت فرآوری‌شده و گوشت قرمز نیز ریسک ابتلا به این بیماری را افزایش می‌دهند. دلیل شیوع کم‌تر این سرطان در آسیا و کشورهایی مانند ژاپن، مصرف موادغذایی کم‌چرب به همراه غذاهای دارای مقادیر بالای سویا است. این مواد غذایی دارای غلظت بالایی از فیتواستروژن هستند که نقش حفاظتی در برابر سرطان دارند.
• عوامل محیطی: عوامل محیطی نقش مهمی در سرطانی شدن غده‌ی پروستات دارند. عوامل شیمیایی سرطان‌زا، برخی مشاغل و عوامل محیطی مختلف، الگوهای رفتارهای جنسی، مصرف الکل و تماس با پرتوهای فرابنفش احتمال بروز سرطان را بیشتر می‌کند.

شیوع سرطان پروستات

از هر هفت مرد، یک نفر به سرطان پروستات مبتلا می‌شود. مطالعات نشان می‌دهد که بیشتر مردان مسن سرطان پروستات تشخیص‌داده‌نشده دارند که وخیم نبوده و به‌ندرت علائمی بروز داده یا طول عمر فرد را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. بیشتر مردان مبتلا به سرطان پروستات زنده می‌مانند، با این وجود این سرطان هنوز دومین علت مرگ به‌خاطر سرطان در بین مردان آمریکایی می‌باشد.

60 درصد سرطان های پروستات بعد از 65 سالگی تشخیص داده می‌شود و بروز آن قبل از 40 سالگی نادر است. در ایالات متحده‌ی آمریکا، آفریقایی‌ـ‌آمریکایی‌ها در معرض خطر بیشتر ابتلا به سرطان پروستات نسبت به سایر نژاد‌ها قرار دارند و خطر مرگ آن‌ها نیز بیشتر است.

نام‌های دیگر سرطان پروستات

cancer of the prostate

malignant neoplasm of the prostate

prostate carcinoma

prostate neoplasm

prostatic cancer

prostatic carcinoma

prostatic neoplasm